SEARCH RESULT

Medya ve iletişim alanında çalışan araştırmacılar, medyayı genellikle geleneksel ve yeni olmak üzere ikiye ayırarak incelemeyi tercih ederler. Geleneksel medyada bireyler sadece pasif birer alıcı ya da tüketici durumundadır; dolayısıyla içerik üzerinde yorum ve değişiklik yapamaz. Yeni medyada ise, monolog değil, diyalog ya da iletim değil, iletişim söz konusudur. Yeni medyanın türevlerinden olan sosyal medya için de, aynı durum geçerlidir. Sosyal medya da izleyicisini, okuyucusunu ya da dinleyicisini sadece pasif bir alıcı olarak konumlandırmak yerine aktif bir içerik üreticisi olarak değerlendirir. Sosyal medyayla birlikte, hızı ve kapsama alanı geleneksel medyanın önüne geçen; düzeyi ve etkinliği sözlü iletişimdeki kadar olmasa da, bilginin istenildiği anda seçilebildiği, adreslenebildiği, paylaşılabildiği ve geri bildiriminin anında yapılabildiği bir “sanal” etkileşim çerçevesi ortaya çıkmıştır. Sosyal medyanın bu etkileşimsel niteliği, bir taraftan imkan olarak görülmesine, diğer taraftan ise çeşitli etik sorunları beraberinde getirmesine yol açmıştır. Bu çalışmada, sosyal medyanın beraberinde getirdiği söz konusu etik sorunlara ve ortaya çıkışına katkıda bulunduğu ‘yeni insan tipi’ne ilişkin bazı tespit ve önerilerde bulunulmaktadır.

International Congress of Human and Social Sciences Research
İTOBİAD

İhsan ÇAPCIOĞLU

Yaşlılık, bireylerin hayata bakışının, fiziksel ve psikolojik ihtiyaçlarının farklılaştığı kendine özgü nitelikler taşıyan bir dönemdir. Bu dönemde bazı sınırlamalar olsa da, yaşlanma; hakları, sorumlulukları, beklentileri ve etkileşimleri kapsayan karmaşık ve dinamik toplumsal rollerle örüntülenmiş bir süreçtir. Esasen bireyin hayatı boyunca karşılaştığı her yeni durum anlamlandırma sürecinin aktifliğini zorunlu kılar. Böylece o, bir yandan hayatın kendisine sunduğu fırsatları değerlendirerek, diğer yandan ise güçlükler karşısında çözümler üreterek anlamlandırma sürecini işlevsel kılabilir. Bu süreçte bireyi psiko-sosyal açıdan destekleyip güçlendiren alanlardan biri de dindir. Din olgusu, özellikle yaşlılık döneminde işlevselliği artan alanların başında gelir. Çünkü o, çeşitli boyutlarıyla yaşlanmayı kabullenmeyi kolaylaştıran bir dünya görüşü temin eder. Bu nedenle yaşlılık döneminde sosyal aktivitelerin gerilediği, ancak dini inanç ve ritüellere yönelimin arttığı görülmektedir. Bu artış, fiziksel yeterliliğe bağlı olarak ileri yaşlara kadar sürmektedir. Zira din ya da maneviyat olgusu, hastalıklarla, arkadaşlarını ya da aile bireylerini kaybetmeyle ve ekonomik güçlüklerle karşılaşan yaşlılar açısından anlamlandırıcı/telafi edici işlevler yerine getirmektedir. Dünya’da yaşlı dindarlığı konusundaki literatür, Hristiyan kültürü merkezlidir ve bu literatürde genellikle kilise katılım oranları ile yaşlıların dindarlık düzeyleri arasındaki ilişkiler incelenmektedir. Türkiye’de ise yaşlılığın dini, manevi boyutlarına ve ilişkili değişkenlere bağlı olarak yapılan sosyal bilimsel araştırmalara ilginin arttığı anlaşılmaktadır. Bu araştırmalarda yaşlılık dönemi dindarlığında belirleyici bir değişken olarak alınan yaşa bağlı olarak dindarlığın ya da dine bağlılık düzeyinin yükseldiği görülmektedir. Yaşlıların, orta yaş grubundakilere ve gençlere göre dinin inanç, ibadet, bilgi, duygu ve tecrübe boyutlarında daha yüksek katılım sergiledikleri bulgulanmaktadır. Ayrıca yaşlanmayla birlikte bireylerin yaşam doyumu, mutluluk ve hayattan zevk alma düzeyleri azalırken; dindarlık, ölüm kaygısı ve maneviyat arayışı düzeylerinde artış görülmektedir. Bu çalışmada –ülkemiz nüfusunun da yaşlanmakta olduğu gerçeği dikkate alınarak- yaşlılık dönemindeki dini yönelimler çeşitli boyutlarıyla incelenecektir

International Congress of Human and Social Sciences Research
İTOBİAD

İhsan ÇAPCIOĞLU Ahmed Hamza ALPAY